ຖ້ຳຜາທອກ ຍ່າງຈາກຂົວໄປບໍ່ໄກທາງຝັ່ງຕາເວັນອອກຂອງແມ່ນ້ຳ ກໍຈະເຫັນຖ້ຳຜາທອກ. ສະຖານທີ່ນີ້ເຄີຍເປັນຖານທີ່ໝັ້ນຂອງຂະບວນການປະເທດລາວໃນຊ່ວງສົງຄາມກາງເມືອງ. ຖັດຈາກຂັ້ນໄດເບຕົງສູງຢູ່ທາງເຂົ້າຖ້ຳ ທ່ານຈະເຫັນຂຸມລະເບີດ ເຊິ່ງສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າຖ້ຳແຫ່ງນີ້ມີຄວາມສຳຄັນພຽງໃດໃນການເປັນບ່ອນພັກເຊົາ ແລະ ເປັນບ່ອນຫຼົບໄພ. ເປັນເວລາ 8 ປີ ທີ່ຖ້ຳແຫ່ງນີ້ເປັນບ້ານຂອງຜູ້ຄົນຫຼາຍກວ່າ 300 ຄົນ ໂດຍແບ່ງອອກເປັນ 3 ເຂດຄື: ເຂດໂຮງໝໍ, ເຂດທະຫານ ແລະ ເຂດຕຳຫຼວດ. ປັດຈຸບັນຍັງມີຮ່ອງຮອຍປະຫວັດສາດເຫຼືອຢູ່ບາງສ່ວນ ເຊັ່ນ ເຂດທີ່ກັ້ນໄວ້ພາຍໃນຖ້ຳ ເຊິ່ງເຄີຍເປັນບ່ອນຫຼົບໄພຂອງອະດີດເຈົ້າແຂວງຫຼວງພະບາງໃນປີ 1968.